ملا محمد مومن كرمانى
208
صحيفة الارشاد ( تاريخ افشار كرمان - پايان كار صفويه ) ( فارسى )
[ شروع متن ] در بيان تفصيل بلوكات تابعه كرمان و اينكه از هر بلوكى چقدر مسافت دارد ، و بعضى در بلوكات تابعه گرمسير هوا ، و بعضى بردسير هوا ، و قدر فراسخ ، و حدود كرمان از كجا تا كجاست ؟ و علت اينكه در اوائل مشهور به دار الملك گواشير بوده ، و حال موسوم به دار الامان كرمان شده چه بوده ؟ بدانكه : دار الامان كرمان ، ارض وسيع و مملكت [ فسيح ] در ايام سلف مشتمل بر هفت بلاد عظيم بوده ، و بانى آن شاه اردشير بن ساسان بن بابكان بن بهرام بن ساسان بن بهمن بن اسفنديار بن كشتاسف ، و اول شهر كه از كرمانآباد بود كجاوان « 1 » هفتواد « 2 » - كه الحال به شق بم « 3 » مشهور است بوده . در ايام بهار ، شاه اردشير مزبور از ولايت فارس عزيمت شكار ، و به دشت نخجيروان - كه در دامن كوه باغين واقع است « 4 » - نزول ، و صيد بسيارى نموده ، از آنجا به عزم تفرج ، عزيمت ، وارد شيوشكان ، « 5 » و در ايام قديم از
--> ( 1 ) - كجاوان ، در شاهنامه كجاران ( ؟ ) محلهاى از محلات بم . ( 2 ) - در باب هفتواد رجوع شود به حواشى نگارنده بر تاريخ كرمان ، ص 262 . ( 3 ) - شق بم : و كرمان را دو شق نهادهاند : شق شرقى بم است و شق غربى سيرجان ( سلجوقيان و غز در كرمان ، ص 379 و 412 و 592 و عقد العلى ، ص 266 ) . شق به معنى شاخه و بخش . ( 4 ) - نخجيروان ، واقع در سفلاى هجين . ( جغرافى كرمان ، ص 375 ) . ( 5 ) - شيوشكان : عامه آن را شيراشكوه گويند ، روبهروى باغها زريسف . گويا چشمهاى در قديم داشته . ( حاشيه مرحوم هاشمى بر مزارات كرمان ، ص 94 ) .